මාගම් සෝලිය (කාන්තාවක් නිසාවෙන් හාමුදුරුවන් වහන්සේ නමකට එල්ලවන චෝදනාව)

මොහාන් රාජ් මඩවල ශූරීන්ගේ මාගම් සෝලිය නවකතාව පිලිබද විමසුමක් 

                        වර්තමානය තුළ වැඩි වශයෙන් කතා බහට ලක් වන්නා වූ අග්‍රගන්‍ය නවකතා කිහිපයක් රචනා කරන ලද කතුවරයෙකු ලෙස මොහෝන් රාජ් මඩවල ශූරීන් හදුනාගත හැකිය. මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස තම කලා දිවිය ආරම්භ කළ හෙතෙම නිවේදකයෙකු ලෙස මෙන්ම ලේඛකයෙකු ලෙස සමාජය තුළ දැවැන්ත මෙහෙයක් ඉටු කරන ලදී. සැබෑ ජීවිතය තුළ අත්විදින්නට නොලැබෙනා සිද්ධි දාමයක් ඔහු තම කතා තුළින් විදහා දැක්වේ. ඔහු රචනා කරන ලද ලොවීනා,ආදරණීය වික්ටෝරියා,ආදී ග්‍රන්ථ තුළින්ද මේ බව දැකගත හැකිය. 

මාගම් සෝලිය යනු කාන්තාවක් නිසාවෙන් එල්ල වන්නා වූ චෝදනාවකි. එනම් ගැහැණියක් මුල්කර ගනිමින් ගමේ පන්සලේ හාමුදුරුවන්ට එල්ලවන චෝදනාව මෙයින් ඉස්මතු කර දක්වයි. මෙම කතාව සදහා වස්තු විශය වී තිබෙන්නේ ක්‍රි ව 1809 ත් 1819 ත් අතර කාල වකවානුවයි. ඉංග්‍රිසින්හට උඩරට ප්රදේශය භාරදීමත්, 1818 ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ලත්, ඒ හා සමග ඌවේ ගම්මානයක සිදු වූ මෙන්ම සිදු නොවූ සිද්ධීන් රැසක් මෙම කතාවට පාදක වී තිබේ. යථාර්ථවාදයෙන් ඔබ්බට ගොස් අධියථාර්ථවාදී බවකින් යුක්ත වාග් රටාවක් මෙම කතාව තුළ අන්තර්ගත වේ. මෙය පාඨකයාව සිය ග්‍රහනයේ තබා ගැනීමට මඩවල ශූරීන් ගත් උත්සාහයක්ද විය හැකිය. 

 ඌව වෙල්ලස්ස ග්‍රාමයේ එක් පවුලක් කේන්ද්‍රකර ගනිමින් මෙම කතාව විකාසනය වේ. ඒ පුංචි රාළගේ හා ගෝමරීගේ පවුලයි. ගෝමරී යනු පුංචි රාළගේ දෙවන කසාදයේ බිරිදයි. පුංචි රාළට දාව ඇය දරුවන් සත් දෙනෙකු වදන අතර පුංචි රාළගේ පළමු කසාදයෙන්ද සුදු බණ්ඩා නමින් දරුවෙකු වූවාය. සුදු බණ්ඩා යනු ගෝමිරීට නොරුස්සනා චරිතයකි. නිතරම වැඩ පැවරීම හා බැනීම හැරුණු විට ගෝමීරී සුදු බණ්ඩා වෙනුවෙන් කල දෙයක් නොමැත. නමුත් දිනක් ගෝමරීගේ පිට අතුල්ලන්නට කී මොහොතේ ඔහුගේ අත ඇයගේ ශරීරයේ ස්පර්ශ වීමත් සමග ගෝමරීගේ ජීවිතයට නැවත ප්‍රාණයක් හිමි වන්නට විය. එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ ගෝමරී තම දරුවෙකු මෙන් වූ සුදු බණ්ඩා සමග රමණයේ යෙදීමයි. නමුත් පුංචි රාළ මෙම අසම්මත ආදරය දැන ගැනීමත් සමග සියල්ල කණපිට පෙරළේ. සුදු බණ්ඩාව නිරුවතින්ම පන්සල වෙත රැගෙන ගොස් හාමුදුරුවන්ට භාර කරන ලද්දේ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසටය. ඉන් නොනැවතුණු පුංචි බණ්ඩා ගෙදර නෑවිත් මාසයක් පමණ හේනට වී සිටින්නට විය. ගෝමරීගේ කුසින් බිහි කළ වල්ලි ගෙට වීමත් සමගින් ඇයවත් රැගෙන හේනේ පදිංචියට යන්නේ ඉන් අනතුරුවය. තම ලෙයින්ම ජාතක කළ දියණිය සමග ඔහු සහවාසයේ යෙදෙන්නේ ගෝමරී කෙරේ ඇති වෛරය නිසාවෙන්ද විය හැකිය. පන්සලට ගෙන ගිය සුදු බණ්ඩා ඇබිත්ත කොලුවා වීමත් ලොකු හාමුදුරුවන්ගේ අපවත්වීමත් සමගින් ඇබිත්ත උන්නාන්සේ වීමත් සිදු වේ.

ඒ අතර සුදු බණ්ඩාට දාව ගෝමරී සිය අටවන දරුවා ලෙසට බිංදු බිහිකිරීමත් සිදු විය. නමුත් බිංදු කිසිම දිනක මව්කිරි හැරුණුකොට වෙන කිසිම දෙයක් ආහාරයට ගත්තේ නැත. ඔහු මව සේ ලෙන්ගතු වූයේ තම වින්නඹු අම්මා වූ පොඩිනාටය.ඇය විවාහක කාන්තාවක් නොවූවත් බිංදු වෙනුවෙන් ඇයට කිරි එරෙන්නට විය. ඇතැම් වෙලාවක ඇය බිංදුට කිරි පොවන්නේද බලෙනි. ඒ තරමටම ඇයගේ පියයුරු කිරි වලින් පිරී තිබුණි. 

අන්තිමට තවත් කිරි බරණි වල ඉතුරු වූයෙන් ඒවා ගමේ සියලු බල්ලන් බළලුන් එක්රැස් කර ඔවුන්ට ඇති තරම් බොන්නට කිරි දානයක් දුන්නා ය එපමණක් නොව මේ හැම දවසකම මැණික් සිය මවට නාගන්නටත් පුංචා නාවන්නටත් ඇතිතරම් කිරි ගෙදරට පිටත් කර හැරියාය

වල්ලී තම මව වූ ගෝමරීව පිළිකුල් කිරීමත් සමගින්ම ඇය මිය ගිය බව පවසමින් ඇයව තම සිරුරට ආරූඩ කර ගෙන සාත්තර කීම ආරම්භ කරන ලදී. එය ගම්මුන්ට විහිළුවක් සේ හැගී ගියද ආරච්චිගේ මව මිය ගොස් යැයි සිතා වල දෑමූ පසුව වල්ලී විසින් ඇය ජීවත්වන බව පවසා මිනිය නැවත ගොඩ ගැනීමත් සමග එය විශ්වාස කිරීමට පටන් ගන්නට විය. මහනුවර රජ වාසලේ වදකයින් විසින් ඇහැලේපොළ මහ අදිකාරම්ගේ දෙටු පුතු වූ මද්දුම බණ්ඩාරගී හිස කදින් වෙන් කෙරුණ මොහොතේදී ලොකු හාමුදුරුවන්ගේ හුස්මද අවකාශයට එක් විය. රාජසිහ රජු විසින් ඇහැලීපොළ නිළමේත් බිරිද හා දරුවනුත් මරා දමන ලදී.

සුරඹාගේ බිරිද වූ සොබනී සිය දෙවන දරුවා ප්‍රසූත කලද එම දරුවා මිය ගොස් තිබුණි. ඊ සමගින් පරල වන සුරඹාගේ මව 

සැක්කර හාමුදුරුවනේ..මේ මොන හෙණ හතක් ගහලද අපට..මී පරට්ටි අපී ලී උරා බොන්න ආපු යක්ෂණියක්..කොපමණ ලේ ගොටු දුන්නත් මී යකින්නිගේ ලේ පිපාසේ යන්නේ නෑ

               යනුවෙන් ඇයට බැන දෑඩි ලෙස පීඩා පමුණුවයි.  මේ ‌හේතුව නිසාවෙන් ඇබිත්ත උන්නන්සේ සොබනීව පන්සලට කැටුව ගොස් ඇයගේ තුවාල සුව කරයි. නමුත් ඇයට සුව වූ පසුත් පන්සලට වී සිටින අතර ඇයගේ නිර්දෝශීභාවය ඔප්පු කිරීමට හාමුදුරුවන්ගේ පිහිට පතයි . ඒ අනුව සොබනී නිවුන් දරැවන් දෙදෙනෙකු බිහි කරන අතර ඔවුන් හාත්පසින්ම වෙනස් ස්වරූපයන් ගන්නට විය. මෙම සිද්ධීන් අතර වල්ලී නිලමෙගේ පුතා සමග පෙමින් බැදෙන අතර එයට විරුද්ධ වන නිලමේ එහා ගමේ ආරච්චිලාගේ දුවට පොඩි නිලමේව විවාහකර දෙයි. නමුත් වල්ලීගේ ශාප බන්ධනය හේතුවෙන් එම විවාහය සාර්ථක වන්නේ නැත. එම නිසා පොඩි නිලමේ වල්ලීගේ නිවසේ බින්න බැසීම සිදු විය. 1818 වසරේ ඉංග්‍රීසීන් ගමට පහර දීමත් සමගින් ගම සොගොන් පිටියක් බවට පත් විය. මේ පහර දීම්වලින් පොඩිනාද මියගිය අතර බිංදුට ආහාරයක් නොමැති විය. මන්ද කිරි බීමට පමණක් හුරුවී සිටි ඔහුට අනෙක් කෑම අප්‍රිය විය. මේ නිසාවෙන් ඔහු රෝගාතුර වූ අතර මැණිකා ඔහුව නිරුවත්කර ඔහු දෙසම බලාගෙන අක්ෂි මුද්‍රා භාවනාව සිදු කෙරීය. මේ අතර ගෝමරීගේ දරුවෙකු වූ එතනාට මෙන්ම ගමේ බොහෝ දෙනෙකුට වසූරිය රෝගය වැළදී මිය ගියේය.එයින් ගෝමරීද මරණය වැළද ගන්නට විය.කැරැල්ල ඇති වූ අවස්ථාවේ ගමෙන් පැන ගිය වල්ලීටද මෙම වසංගත රෝගය වැළදී යලි ගමට එන්නේ මෙම කාලයේදීය. ඇයව සුව වන්නේ ලොකු හාමුදුරුවන්ගේ සිරුරෙන් ගලා ගිය ලේ පිරවූ බරණිය හමු වීමත් සමග වසගතය වැළදුන අයට එම ලේ පානය කිරීමට  දීමෙනි.මේ සියල්ල අවසානයේ දොළොස් හැවිරිදි නොඉදුල් කන්‍යාවක වූ මැණිකා ගැබ්බර වී සිටියාය

බිංදු මිය යන්නට සතියකට විතර පෙර ඔවුන් දෙදෙනා ලොව සියල්ලන්ගෙන්ම වෙන්වී දෙදෙනාගේ සිරුර දිහා නිරුවතින් බලාගෙන එහෙත් එහෙත් දෙදෙනාගේ සිරුරු ස්පශ කරන්නේවත් නැතිව සතියකටත් වඩා සිටි හැටි ඇයට මතක් වුණේය.

අවසානයේ ඇය ඕපපාතික දරුවෙකු කුස තුළ දරාගෙන සිටී.

මෙම කතාව පුරාවටම මායාරූපීභාවයක් ඉස්මතු කර දක්වයි. 

ලොකු හාමුදුරුවෝ බෝධි වෘක්ෂයට පිටුපා පද්මාසනයෙන් සිටියහ. උන්වහන්සේගේ ශරීරය තිබුණේ බෝ මළුව උඩ වැලි කැට ස්පර්ශ කරමින් නොවේ. බෝ මළුවට බඹ දෙක තුනක් ඉහළිනි.

යනුවෙන් ලොකු හාමුදුරුවන් භාවනා කරන අවස්ථාව දක්වා තිබේ.එමෙන්ම සුදු බණ්ඩාට දාව ගෝමරීගේ කුසෙන් වැදූ බිංදු පිළිබදව ඉතා අපූර්ව ලෙස ඉස්මතු කර දක්වයි 

බිංදුට මාස දෙක පිරෙන විට ඇවිදින්න පටන් ගත්තේය. හොදට කතා කරන්න පටන් ගත්තේය.

සුරඹාගේ අම්මාත් ඇයගේ නැගණියත් සොබනීට දැඩි පීඩා දීමෙන් පසු පත් වූ තත්වය ඉදිරිපත් කරනුයේ දැඩි මායාරූපීභාවයෙනි.

 එහෙත් පුදුමය වුණේ දෙදෙනා කොයි කවර තැනක හිදගෙන හිටියත් ඇවිදගෙන ගියත් ඒ මිට මොළවාගත් අත් වලින් වැලි කට එකින් එක බිම වැටීමය.

ලිංගිකත්වය පිළිබදවද මේ තුළ අධියථාර්ථවත්බවින් ඉදිරිපත් කරයි. ගෝමරී සුදු බණ්ඩා සමග රමණයේ යෙදීම 

මං යන්නද කුඩම්මෙ පිලට
ඔහොම ඉඳහං  මගෙ පපුව ටිකක් හිර කරනවා… පපුව ටිකක් අත ගාපං
ඔහු ඇය සිටි පැත්තට හැරුණේය…. මට සීතලයි බං… මාව බදා ගනින්…
ඇය ඔහුගේ ගෙල සිපගත්තාය. කන් පෙති අත ගෑවාය. දත්වලින් නිකට හැපුවාය. දෙතොල් උරා බීවාය….
පසුව ඔහුගේ ඇඟ උඩට නිරුවතින් නැග මුළු ජවයෙන්ම ඔහු බදාගෙන යටි බඩ ඔහුගේ සිරුරට තද කරගෙන කෙඳිරිගාන්නට වුණාය.

ඇබිත්ත උන්නාන්සේ සොබනී සමග රමණයේ යෙදීමේ අවස්ථාව

සිංහල හෝරා දෙකකට විතර පසු රමණයේ කෙළවර දෙදෙනා සම්පූර්ණ නිරුවතින් සයනය මත පද්මසානයෙන් හිඳ ඔවුනොවුන් දෙස බලාගෙන එහෙත් නෙත් පියාගෙන භාවනානුයෝගීව සිටියහ
ඒ සමාධි සුවය විඳිමින් තවත් හොරා දෙකක් ඔවුහු පද්මාසනයෙන් සයනය මත නෙත් පියාගෙන සිටියහ


අතීතයේ දවසක ඇබිත්ත කොලුවා බෝධි වෘක්ෂය අසලදී ලොකු හාමුදුරුවන්ගේ සිරුර අවකාශයේ පාවෙමින් තිබෙනු දුටු විදිහටම එවේලේ ඇබිත්ත උන්නාන්සේගේ සිරුර අවකාශයේ පාවෙමින් තිබුණේය

මායාරූපීභාවය තීව්‍ර ලෙස උද්දීපනය කරන ලද නවකතාවක් ලෙසට මෙය හැදින්විය හැකිය. කෙසේ නමුත් පාඨකයාව මනෝ ලොවක් කරා ගෙන යාමට කතුවරයා දක්වන ලද ප්‍රයත්නය ඉතාම සාර්ථක යැයි මට හැගේ.ඒකාකාරී ශෛලියෙන් මිදී වෙනස්ම ආරකට නවකතා කලාව ගෙන යන්නාවූ කෘතියක් ලෙස මෙය හැදින්විය හැකිය. කාමය හා ලිගිකත්වය පිළිබදව වැඩි වශයෙන් කතාබහට ලක් කරයි. ඉතිහාසය පුරා පැවත එන සම්මත හා අසම්මත ආදරයන් මෙයින් ඉදිරිපත් කරයි.