තුන් දිනක් පේ වෙමින් ඇඳුරා සුවඳ සඳුනෙව් පිරිබඩා
ගත් තුදුස් වියනක් උඩින් මැසිකොන් අටක් කොටමින් වැඩා
කොන් අටට අට ග්රහත් අට වෙන පාට නිවරද කර වැඩා
මින්ම දේ පුන් සඳ රස පතිරුව මහ දසා සිරසේ වැඩා
අපේ ජන සංස්කෘතියේ අනාදිමත් කාලයක පටන් පැවත එන සම්ප්රදායක් ලෙස ශාන්තිකර්ම සම්ප්රදාය හැඳින්විය හැකිය. මෙම සම්ප්රදායන් වර්තමානය දක්වාම නොවෙනස්ව පැවත ඒම තුළින් පුළුල් සම්ප්රදායක් ලෙස මෙය හඳුනාගත හැකිය. තත්වය මෙසේ වුවද වර්තමාන සමාජය තුළ මෙකී ශාන්තිකර්ම සම්ප්රදාය පිළිබඳ තොරතුරු අසා දැන ගැනීමට අධ්යයනය කිරීමට උනන්දුවක් නොමැති වීම කණගාටුවට කාරණයකි. මෙසේ සිදු වීම මත අනාගතයේ මතු දිනයකදී මෙම ශාන්තිකර්ම සම්ප්රදාය අභාවයට ලක් වී යාමට ඉඩ තිබේ.
සිංහල ජන සංස්කෘතියේ,ජන සම්ප්රදායේ බොහෝ මූලයන් සැගවී ඇත්තේ යාග සම්ප්රදාය තුළය. යාග ක්රම අතර බලි යාගයට හිමි වන්නේ විශේෂිත වූ ස්ථානයකි. ලෝකයේ සියලුම පුද්ගලයන් කවරම හෝ අවස්ථාවක දී කිසියම් හෝ දෙවියෙකු ඇදහූ බව සියල්ලන්ම දන්නා කරුණකි. එපමණක් නොව ඔවුන් දෙවියන් උදෙසා පූජාවන්ද පවත්වා තිබේ. Offering හෙවත් පූජා යන්න මෙහිදී හඳුනාගත හැකිය. බලි යන්නෙහි ප්රධාන අර්ථය පූජාව යන්නයි.මෙම පූජාව ලබන්නා දෙවියෙකු හෝ රජෙකු වීමට හැකිය. ජේ.ඊ.සේදරමන් මහතා විසින් මේ බව බලි යාග විචාරය නොහොත් බලි උපත ග්රන්ථය ඔස්සේ පසක්කර දක්වයි .මේ අනුව මානව විකාශයේ ආරම්භක යුගය දක්වාම බලි යාගයේ මූලික පසුබිම විකාශනය වන බව පැහැදිලි වේ. පැරණි ග්රන්ථ පිළිබඳව ගවේශනය කිරීමේදී සොයා ගැනීමට හැකි වූ කරුණක් වනුයේ පූර්ව මානව යුගයේදී මිනිසා ස්වකීය ගෝත්ර වශයෙන් වෙන් කොට හඳුනා ගැනීමේ සංකේතයක් ලෙස බලි යන නාමය යොදා ගත් බවයි. පුරා විද්යාත්මක සාධක අනුව ගලෙන් හෝ දැවෙන් ස්වකීය ගෝත්රයේ සංකේත රූපයේ අනුරුවක් සාදා නිවසේ ඉදිරිපිට තැන්පත් කර පුද පූජා පැවැත්වූ බව අනාවරණය f
මෙම සියලුම සම්ප්රදායන් වල බලි පිළිවෙල පොදු අනුක්රමිකතාවයක් ගත්තද සියුම් වූ වෙනමෙම බලි යාගයේ උපත පිළිබඳව සිංහල සමාජයේ පවත්නා මතය උත්තර භාරතය හා සම්බන්ද වෙයි. දඹදිව මහා සම්මත රජ කල්හි එය ආරම්භ වූ බව එක් මතයක් වන අතර විශාලා මහනුවර ලිච්ඡවීන්ගෙන් ආරම්භ වූ බව අනෙක් මතයයි. මෙම බලි යාගය ග්රහ අපල දුරුවීම පිණිස පවත්වනු ලබයි. එමෙන්ම සුත්ත නිපාතයට අනුව දුක් දුරු කර ගැනීමට, මහාසුතසෝම ජාතකයට අනුව ලෙඩ රෝග සුවපත් කර ගැනීමට, දුම්මේධ ජාතකයට අනුව දරුවන්,ධාන්ය හා සම්පත් ලබා ගැනීමට, තත්කාරිය ජාතකයට අනුව පුරයට පිවිසීමට අලුත්
දොරටුවක් තනන විට ආදී අවස්ථාවන් වල දෙවියන් හා භූතයන් උදෙසා බලි යාග පවත්වනු ලබයි. ශ්රී ලංකාවේ බලි යාගය හා සම්බන්ධ ප්රධාන සම්ප්රදායන් 05 ක් පිළිබඳව නූතන විද්වතෙකු වන දිසානායක මහතා සඳහන් කරයි. එනම්
1 උඩරට බලි සම්ප්රදාය
2 පහතරට බලි සම්ප්රදාය
3 සබරගමු බලි සම්ප්රදාය
4 ඌව බලි සම්ප්රදාය
5 නුවර කලාවිය බලි සම්ප්රදාය
ස්කම් දැක ගත හැකිය. ඉදිරිපත් කරන ආකාරය, වාද්ය භාණ්ඩ, ගායන, නර්ථන ආකාර, පූජා කර්ම ආදියේ යම් යම් වෙනසක් දැකිය හැකිය.මෙම ප්රදේශ වල බලි යාගය පිළිබඳව විමසීමේදී නුවර කලාවියේ බලි යාගය විශේෂතා ගණනාවකින් යුක්ත බව 1996 වර්ශයේදී මුදියන්සේ දිසානායක මහතා විසින් රචනා කරන ලද දෙමළ හත්පත්තුවේ ඇදහිලි, විශ්වාස හා ශාන්තිකර්ම නැමති ග්රන්ථයේ දක්වා තිබේ.මෙම ප්රදේශයට එතරම් වැසි නොලැබෙන අතර වැස්ස ලබා ගැනීමේ අරමුණින් බලි ක්රම රාශියක් නිර්මාණය වී ඇති බව ඔහු පෙන්වා දේ. සුසුක බලිය,හෙළුවැලි බලිය,ශ්රී විශ්ණු හෂරාධිලති බලිය විශේෂිත බලි ලෙස ඔහු පෙන්වා දෙයි. මෙම බලි සංඛ්යාත්මක වශයෙන් ගත් කල ප්රධාන කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය.
,
1 ඇතුල් පන්තියේ බලි
2 පිට පන්තියේ බලි
ඇතුල් පන්තියේ බලි 7700 ක්ද, පිට පන්තියේ බලි 8400 ක්ද ඇති බව යාගය හා සම්බන්ධ යාතිකාවල කියවෙන බව පියසාර ශිල්පාධිපති මහතා සදහන් කරයි. බලි යාගය පිළිබඳව පොත පතේ සඳහන් වන ආකාරයට මෙන්ම ජනප්රවාදගත කරුණු වලට අනුව පන්තියේ බලි නමින් හැඳින්වෙන ප්රධාන බලි
වර්ග 35 ක් පවතින බව හඳුනාගත හැකිය. එනම් අත් බලි,බත් බලි,වැලි බලි,මාංශ බලි,දෙව් බලි, නරි බලි,යුග බලි,වරුස බලි,වාස බලි,ත්රීක බලි,නක්ෂත්ර බලි,චක්ර බලි,අට රාක්ෂ බලි, ප්රතිමා බලි, මංගල බලි, වෙඩි බලි,සක බලි,යක් බලි,අන්ත බලි,කඩ බලි,කුළු බලි,දාස බලි,පක්ෂ බලි, දින බලි,රාශි බලි,සිං සතර බලි,රූප බලි, කල්යක්ත බලි,මඩු බලි,අෂ්ට බලි, යාන බලි,පිස්සු බලි,ගිං බලි,මල් බලි,යාන්ත්රා බලි ලෙසටය
බලි සැකසීම සඳහා යොදා ගන්නා ක්රම දෙකක් ශ්රී ලංකාවේ භාවිත වේ. එනම් කඩ බලි හා රූප බලි ලෙසටය. කඩ බලි යනු චිත්රනය මගින් රෙදි කඩක සකසා ගන්නා බලියයි. රූප බලි යනු මැටියෙන් අඹා පින්තාරු කර සාදා ගන්නා ඇඹුම් බලියයි.බලි නිර්මාණකරණය ක්රියාවලිය සරල එකක් නොවේ. එය එකිනෙකට බැඳුණු සංකීර්ණ ක්රියාවලියකි. පොත පතේ මෙන්ම ජනප්රවාදයේ සඳහන් වන ආකාරයට බලි නිර්මාණකරණයේ ක්රියා පිළිවෙල මෙසේය.හුඹහ පේ කිරීම, නව පැයට මැටි අත යෙදීම,බලි ඇඹීම,පුද පූජා පැවැත්විම, යාගය පටන් ගැනීම, දේවාරාධනය, පිරිත් හුය අතට දීම, කඩතුරාව ඇරීම, බලි පාවා දීම, පන්දම අතට ගැනීම,අටමගල පෑගීම,කවි ගායනය, මල බුලත් පුටුව, ආතුර අඩව්ව, මංගල අෂ්ටක, කවි සන්න, ශ්ලෝක ගැයීම ,ග්රහයින්ට දොල පිදේනි දීම, ග්රහ පන්ති කවි ගායනය, සිං කවි ගායනය, ඇඹුම් කවි, මෝලංගර තටු පිදේනි, කවි ගායනය, සිරස පාද කවි ගායනය, බලි අවනත්තට කවි ගායනය, ආතුරයාව නිවසට ගෙන යාම ලෙසට බලි යාගයේ පිළිවෙල දැක්විය හැකිය. බලියක් ඇඹීමෙන් පසු එහි අලංකාර බව මෙන්ම සෞන්දර්යාත්මක ගුණය වඩාත් තීවෘ වන්නේ බලිය වර්ණවත් කිරීම සමගිනි. මෙම වර්ණ සාදා ගනු ලබන්නේ අවටින් සොයා ගනු ලබන ස්වභාවික අමු ද්රව්ය වලිනි. කළු,කොළ,කහ,රතු,සුදු,තැඹිලි,දුඹුරු යන වර්ණ බහුලව යොදා ගැනීම සිදු කරයි.විශේෂයෙන් මෙම වර්ණ යොදා ගනු ලබන්නේ ඒ ඒ ග්රහයන්ට ගැළපෙන ආකාරයට ය. මෙම වර්ණ සාදා ගැනීමට මිදෙල්ල,සිමෙන්ති,රට කහ,බැටරි කුඩු,මදටිය,මකුලු මැටි,කොහොඹ යුෂ ආදිය යොදා ගැනීම සිදු කරයි.
බලි යාගයේ වර්තමාන තත්වය පිළිබඳ විිමසීමක් සිදු කිරීමේදී අතීතයේ මෙන්ම වර්තමානය තුළද බලි යාගය භාවිතයට ගන්නා බවක් දක්නට ලැබේ.සමාජ රෝග හා ලිංග රෝග සඳාහා බලි වර්ග නියම කරනු ලැබේ.
රති ලෙඩට - කාම රාක්ෂය
රතිකම් විදියට - යමදේව සමයම
මවුන්ට කිරි නැති වීමට - කුමාර බලිය
කුෂ්ට රෝග වලට - අෂ්ඨ රූප මංගල්යය
මේ ඔස්සේ බලියෙන් සමාජ සංවර්ධනය සිදු වන බව තහවුරු වන්නා වූ දෙයකි.මනෝචිකිත්සාවක් වශයෙන් මිනිසාගේ ඇතුල් මනසට බලපෑම් කරයි.මෙසේ බලි යාගය සිදු කර ආතුරයන් සුවපත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් අත්දැකීම් කිහිපයක් 2003 වසරේදී ඊ.එම්.ජී.සිරිපාල මහතා විසින් දක්වා තිබේ.
1965 දී වෛද්යවරුන්ගේ මතයට අනුව මිය යාමට ආසන්න යැයි පැවසූ කාන්තාවක් යාගය කිරීමෙන් පසු වසර හතරක් ජිවත් විය.
1940 අංශභාගය රෝගයෙන් සිටි කුණ්ඩසාලේ විහාරවාසී හිමි නමක් සුවපත් වීම.
1993 වසර 14 ක් සුව කිරීමට නොහැකි වූ කකුලේ තුවාලයකින් සිටි ගම්මුල්ල මුදියන්සේ ඉස්කෝලෙ මහතා සුව වීම
1993 පහළගම භික්ෂූන් වහන්සේගේ මවකට තිබූ දියවැඩියා රෝගය සුවපත් කිරීම
බලි යාගය සඳහා බොහෝ පිරිසක් සම්බන්ධ වන්නේ ඇයි?මේ ප්රශ්නය දැන් ඔබ ඔබෙන්ම අසන්නට ඇති.නූතන තාක්ෂණික විද්යාත්මක ලෝකයක් තුළ දියුණු ප්රතිකාර ක්රම තිබියදී,දියුණු ජනමාධ්ය ගණනාවක් තිබියදී මිනිසා තවමත් ශාන්තිකර්ම,අභිචාර ආදී ගැමි ජනමාධ්ය ක්රම භාවිතා කරන්ාන් ඇයි?විටෙක ඔබ මෙසේ සිතන්නට පුළුවන්.ඒ ඔවුන්ගේ නූගත්කම හෝ නොදැනුවත්කම නිසා බව.නමුත් එම මතයේම එල්බී නොසිට යාග භාවිතයෙහි අන්තර්ගතය සන්නිවේදනාත්මකව විමසීමක් කල යුතුය.මේ යාග තුළ පවතින සන්නිවේදන ගුණ මොනවාද? ඒවා කෙතරම් දුරකට මිනිස් ජීවිිතයට බලපාන්නේද? එසේ බලපාන්නේ කවර ආකාරයටද? යන්න විමසිය යුතුය.මේ බව විද්යුත් ජනමාධ්ය හා සම්ප්රදායික ජනමාධ්ය අකර පවතින ඓතිහාසික සම්බන්ධතාවය ඔස්සේ විමසිය හැකිය.ඒ පිළිබඳව අධ්යනය කිරීමේදී මා හට හමු වූ තොරතුරු ඇසුරෙන් මෙම ලිපිය සකස් කිරීමට මා යොමු විය.මෙම ශාන්තිකර්මයන් අනාගතය දත්වාම රැක ගැනීම සැමගේම යුතුකමකි.
