කාන්තාරය යනු ඉතා දුෂ්කර එමෙන්ම කර්කශ දේශගුණයක් පවතින්නා වූ ප්රදේශයකි. මෙම කතාවේ කතා නායිකාව වන වාරිස් ඩයිරි එම කාන්තාරයේ පිපිණු කුසුමකි. කාන්තාරයේ කුසුමක් හට ගන්නේ ඉතා දුර්ලභව මෙන්ම සෝමාලියානු ජාතිකයන් අතර පිපිණු දුර්ලභ මලක් ලෙසට වාරිස් හැදින්විය හැකිය.
කාන්තාරයේ කුසුම (Desert Flower ) කෘතියේ මුල්කතෘවරු වන්නේ කැත්ලින් මිලර් හා වොරිස් යන අයයි. රංජිත් කුරුප්පු විසින් මෙය සිංහලයට පරිවර්තනය කර තිබේ.
කවර වූ සමාජ ක්රමයක් තුළ වුවද එම සමාජයට ආවේණික වූ සංස්කෘතියක් තිබේ. එම සමාජයන් තුළ ජීවත් වන සෑම මනුශ්යයෙකුම මෙකී සංස්කෘතිය තුළ ජීවත් වේ. ඇතැම් විට මෙසේ සංස්කෘතියකට එල්බ සිටීම ඔවුන්ගේ කැමැත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන් සිදු වේ. මෙම කවර වූ සංස්කෘතියක් වුවද පුරුෂ මූලික සමාජයක බිහි වූ ඒවාය. පුරුෂ මූලික සමාජයක් තුළ බිහි වීම මත මෙම සංස්කෘතිය මගින් ස්ත්රීයට අවාසි වේ. ඇයව පීඩාවට පත් කිරීමේ එක් සාධකයක් ලෙසට මෙම සංස්කෘතිය පෙන්වාදිය හැකිය. කාන්තාරයේ කුසුම නැමති ග්රන්ථය ඔස්සේ පිළිඹිබු වනුයේ මෙකී සංස්කෘතිය තුළ රාමුවකට කොටු වූ ස්ත්රී ජීවිතයේ අදුරු පැතිකඩක් පිළිබඳවය.
පිරිමියාගේ අනාගත සුඛ විහරණය උදෙසා ස්ත්රීය පිරිසිදුව නිර්මලව සිටිය යුතු බවට සිතන පුහු මානසිකත්වයෙන් යුතු පුරුෂ මූලික සමාජයක අදටත් අප ජීවත් වෙති. ස්ත්රියගේ කන්යාභාවය ආරක්ෂාව කිරීමට සෝමාලියානු ජාතිකයන් අතර ප්රචලිත ක්රමයක් වන්නේ ගැහැණු ළමයින්ව කුඩා කාලයේදීම චර්මඡේදනය කිරීමට ලක් කරයි. මෙම කතාවේ එන වාරිස් ද අවුරුදු තුනකතරම් කුඩා වයසේදී මෙම අමානුශීය අවස්ථාවට මුහුණ දෙයි. ඒ සදහා යොදා ගනු ලැබුවේ කලින් භාවිතයට ගත් ලේ තැවරුණු බ්ලේඩ් තලයක් බව ඇය පවසයි.කුඩා වයසේ දැරියකට දැරිය නොහැකි අන්දමේ වේදනාවක් මෙම සමාජය තුළ ලබා දෙයි. කෙසේ නමුත් අනිවාර්යයෙන් කල යුතු මෙම කාර්යය නිසාවෙන් අධික ලේ වහනය වීමෙන් මිය යන දැරියන්ද සිටින බව වාරිස් පවසයි.
දරුවන් 12 කින් යුතු එඩේර පවුලක දැරියක් වූ වාරිස් ඇගේ වයස අවුරුදු 13 දී ඔටුවන් පස් දෙනෙකු දෑවැද්ද ලෙස හිලව්වට ගෙන අවුරුදු 65ක පමණ මහලු මිනිසෙකුට විවාහ කර දීමට සූදානම් වෙයි. ඊට අකමැති වෙන වාරිස් සිය මවගේද උදව් ඇතිව නිවසින් පලා යයි. ඒ මොගඩිෂු නගරය වෙතටය. මෙලෙස නගරයට යන අතරවාරයේදී ඇයට විවිධ අතවරයන්ට මුහුණ පෑමට සිදු වන අතර ඇය තුළ පැවති හැකියාව මත උපායශීලීව එම සියලුම අවස්ථාවන්ගෙන් ඇය මිදීමට සමත් වෙයි.
ලන්ඩනයේ තානාපති නිවසේ සේවය කිරීමට ලැබෙන වාරිස්ට එහි සිටම ඉංග්රීසි ඉගෙන ගැනීමටද වාසනාව උදා වෙයි. මෙලෙස සිටින කාලයේදී ඇයට මුණගැසෙන මිතුරියක මාර්ගයෙන් ඇය මෝස්තර ශිල්පිනියක් ලෙස ජීවිතය ආරම්භ කරන ලදී. සංස්කෘතිය නැමති රාමුවේ සිරවී සිටි ඇය මිතුරියන්ගේ උපදෙස් මත සිය චර්මඡේදනය ඉවත් කර ගැනීමට කටයුතු කරයි. ඉන් නොනැවතුණු ඇය චර්මඡේදනයට විරුද්ධව කටයුතු කිරීම සිදු විය.
මෙම කතාව තුළින් කාන්තාවකට සමාජයේ අත්විඳීමට සිදු වන පීඩාවන් මනා ලෙස දක්වා තිබේ. මෙය ප්රබන්ධ කතාවක් නොවන නිසාවෙන් ඉදිරිපත් කර තිබෙන සියලු සිදුවීම් සත්යය ඒවා වේ. තවමත් සෝමාලියානු වැසියන් අතර මෙම චර්මඡේදනය ක්රියාත්මක වේ. එසේම තවත් රටවල් ගණනාවක මෙම අමානුශීය ක්රියාව සිදු වෙයි. මුත්රා කිරීමේදී, මාසික ඔසප් වීමේදී දැරියන් මුහුණ දෙන වේදනාව වාරිස් සිය අත්දැකීම් ඔස්සේම දක්වා තිබේ. එසේ පීඩාවට පත් කරනාමෙවැනි සංස්කෘතියක් කුමකටද? නමුත් අවාසනාව නම් එය ආගමික සංකල්පයක් යැයි සිතා දියණියන්ව චර්මඡේදනයට පත් කරනා මව්වරුන්ද එම සමාජයේ ජීවත් වෙති. මුස්ලිම් සමාජය තුළද අඩු වයසින් විවාහ ක්රමය ක්රියාත්මක වන කාල වකවානුවක ස්ත්රීයට සාධාරණයක් ඉටු නොවන්නේය. මා මෙය සටහන් කරන මොහොතේදී නැතිනම් ඔබ මෙය කියවන මොහොතේදී මේ ලොවේ කොතනකම හෝ තැනක පිරිමියෙකුගේ උවමනාවට මූලික කාන්තා අයිතිවාසිකමක් අහිමි කර කෲර නින්ධිත ලෙසට සුන්නත් කිරීමක් සිදු වනවාට සැකයක් නොමැත. නිර්භීත දැරියක් වූ වාරිස් මෙම සංස්කෘතික රාමුවෙන් පිටතට පැමිණීම නිසාවෙන් ඇයට තමාගේ උරුම ජීවිතය ලබා ගැනීමට හැකි විය. නොඑසේනම් ඇයද සෝමෝලියානු කාන්තාරයේ පිපි කුසුමක් ලෙස හිද ගිනියම් රස්නයට විනාශ වී යන කුසුමක් වන්නට ඉඩ තිබුණි.
✏️ගයනි මධුෂිකා ගමගේ
